Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen (NVvA)
Betaald werk is slechts één deel van wat een samenleving draaiende houdt. In haar bijdrage laat Annet de Lange zien hoe onbetaald werk – zorg, huishouden, informele ondersteuning – structureel verweven is met de manier waarop arbeidsmarkten zijn ingericht. Door Nederland en Noorwegen naast elkaar te zetten, wordt zichtbaar welke keuzes landen maken in het organiseren van werk.
Organiseren en medezeggenschap
In Noorwegen is collectieve organisatie van werkenden sterk ingebed. Vakbonden, veiligheidsvertegenwoordigers en gezamenlijke overlegstructuren maken werknemersinvloed continu onderdeel van het dagelijks werk. In Nederland bestaat eveneens een hoge cao-dekking, maar actieve betrokkenheid van werkenden is minder vanzelfsprekend en verloopt vaker via formele momenten, zoals de ondernemingsraad. Dit verschil beïnvloedt hoe vroeg signalen over werkdruk, veiligheid en preventie worden opgepakt.
Flexibiliteit en stabiliteit
Nederland kent een hoge mate van flexibiliteit, met veel tijdelijke en deeltijdcontracten. Dat biedt aanpassingsvermogen, maar verschuift ook onzekerheid naar individuen. Noorwegen kent gemiddeld stabielere arbeidsrelaties, met meer nadruk op gezamenlijke spelregels. Volgens De Lange hangt flexibiliteit bovendien samen met de verdeling van onbetaald werk: deeltijd en flex worden vaak ingezet om zorgtaken te combineren met betaald werk.
Parttime werken en onzichtbare arbeid
Parttime werken is in Nederland wijdverbreid en helpt veel mensen om werk en privé te combineren. Tegelijkertijd fungeert het systeem als opvangmechanisme voor onbetaalde arbeid, zoals mantelzorg en huishoudelijk werk. Deze taken worden zo opgelost via individuele tijdsinzet, met gevolgen voor loopbanen, inkomensontwikkeling en pensioenopbouw.
Stelselkeuzes maken verschillen zichtbaar
Ook bij minimumloon en ziekteverzuim zijn duidelijke verschillen zichtbaar. Waar Nederland veel via wetgeving en werkgeversverantwoordelijkheid regelt, vertrouwt Noorwegen sterker op sectorale afspraken en collectieve afdekking. In beide systemen wordt zichtbaar hoe betaald en onbetaald werk elkaar raken wanneer druk toeneemt.
Lees het volledige artikel op LinkedIn.