Dossier - Arbeid en Chronische ziekte kennisdossier

Nederland heeft de ambitie dat alle werkenden in balans en naar vermogen kunnen werken. Ook als sprake is van beperkingen, zoals bij werknemers en zelfstandigen met een chronische ziekte. Beschikbaarheid van de juiste kennis over Arbeid en Chronische ziekte is daarbij van belang. In dit kennisdossier is relevante informatie opgenomen over arbeidsparticipatie in relatie tot chronische ziekten. Er is informatie beschikbaar over werk gerelateerde interventies en maatregelen om mensen met een chronische ziekte aan het werk te houden of te brengen. Hoewel deze informatie hoofdzakelijk is gericht op participatie, kan ze ook bruikbaar zijn voor professionals die zich bezighouden met claimbeoordeling. Het kennis dossier sluit aan bij alle vraagstukken van arbeidsdeskundigen waarin determinanten van arbeidsparticipatie een rol spelen:

  • toetsen van het re-integratieverslag,
  • uitzetten en volgen van re-integratietrajecten,
  • vaststellen van arbeidsmogelijkheden
  • claimbeoordeling.

De kennis kan worden gebruikt om richting te geven aan het arbeidsdeskundig handelen, maar ook om het handelen te onderbouwen.

Een apart onderdeel van dit kennisdossier is de Bibliotheek Arbeidsparticipatie en Chronische ziekte van het AKC. Deze Bibliotheek is ontwikkeld door onderzoekers van het Erasmus Medisch Centrum en het Universitair Medisch Centrum Groningen, in samenwerking met arbeidsdeskundigen.

In de Bibliotheek wordt wetenschappelijke kennis over determinanten van arbeidsparticipatie en interventies toegankelijk gemaakt. De Bibliotheek Arbeidsparticipatie en Chronische ziekte geeft structuur en onderbouwing aan het arbeidsdeskundig handelen. De Bibliotheek kan dus gebruikt worden om het eigen arbeidsdeskundige handelen te toetsen en te voorkomen de professionals uit de macht der gewoonte een bepaalde richting ingaan. De Bibliotheek kan een discussie op gang brengen op momenten dat de Bibliotheek andere informatie oplevert dan de arbeidsdeskundige dacht. Op zo’n moment kan een discussie met collega’s worden gevoerd en komt de arbeidsdeskundige misschien tot een beter afgewogen besluit of advies.

De Bibliotheek biedt de mogelijkheid om voor elke individuele cliënt aan te vinken welke determinanten van belang zijn vanuit het ICF schema. Over deze determinanten wordt in de daaraan gekoppelde factsheets informatie verstrekt, waarin o.a. staat beschreven op welke manier deze determinant gerelateerd is aan arbeidsparticipatie en met informatie over oplossingsmogelijkheden en literatuurverwijzingen. Hiermee is het voor de arbeidsdeskundige mogelijk om per domein/determinant de ‘verdieping’ op te zoeken door verwijzing naar de onderliggende bronnen.

Door in kaart te brengen welke determinanten relevant zijn, wordt een overzicht verkregen van factoren die gebruikt kunnen worden voor advies aan, of begeleiding van de cliënt. Tevens krijgt de arbeidsdeskundige inzicht in welke domeinen van het ICF naar een oplossing gezocht kan worden.

De bibliotheek is breed gepromoot door vele websites van patiëntenverenigingen en kennisinstituten en lijkt een antwoord op een bestaande kennis behoeften. Wekelijks heeft de bibliotheek 200-250 bezoekers.

Voor het toepassen van de zoekfuncties in de bibliotheek klik hieronder:

Bibliotheek Arbeidsparticipatie en Chronische ziekte

AKC en NVVA wensen de kennis over arbeidsparticipatie en chronische ziekten verder te ontsluiten voor de partijen die betrokken zijn bij het bevorderen van de arbeidsparticipatie van mensen met een chronische ziekte. Dat is en bredere wens dan alleen het door ontwikkelen van de Bibliotheek Arbeidsparticipatie en Chronische Ziekte.

Het AKC wenst het inzetten van de bibliotheek nog meer in te bedden in het proces dat zich tussen werkgever en werkende afspeelt wanneer een chronische ziekte op het levenspad van de werkende komt. Daarom heeft het AKC in maart 2015 een Ronde Tafel Debat Diner georganiseerd rond het thema ‘Arbeidsparticipatie en Chronische Ziekte’. De bijeenkomst werd bijgewoond door wetenschappers, professionals en vertegenwoordigers van werkgevers, sociale zekerheid, openbaar bestuur en patiëntenorganisaties. Deze experts onderstreepten het belang van de Bibliotheek Arbeidsparticipatie en Chronische ziekte en de daarin opgenomen informatie de werking van vele factoren op arbeidsparticipatie;

- zelfvertrouwen, ziektebeleving, acceptatie en veerkracht.

- sturings- en regelmogelijkheden op het werk

- steun van collega’s van groot belang

- houding van bedrijfsleiding, leidinggevende

Al deze factoren doen er dus toe als het gaat om de arbeidsparticipatie van mensen met een chronische ziekte. Deze factoren zijn niet ziekte specifiek.

Tijdens de meeting kwamen meerdere concrete aanvullingen op de huidige inrichting van de Bibliotheek naar voren. Zo is het belangrijk dat al kort na de diagnose – uiteraard indien mogelijk – wellicht al tijdens de behandeling concrete afspraken worden gemaakt over de mogelijk belastbaarheid op het werk. Gebeurt dit niet, dan is het risico groot dat de zieke werknemer pas veel later weer in beeld komt. Ook qua kennis en vaardigheden is nog een wereld te winnen. Leidinggevenden weten vaak niet hoe ze het gesprek moeten aangaan, ook omdat ze weinig weten over chronische ziekte & werk.

Wat zijn praktische begeleidingsmogelijkheden aan het begin van het ziekteproces? Hoe voer je een goed gesprek op het moment dat je te maken hebt met een chronische ziekte? Maar ook: hoe kun je als leidinggevende het beste omgaan met een generiek probleem als vermoeidheidsklachten? Het zijn vragen die ook beantwoord kunnen worden via de Bibliotheek Arbeidsparticipatie en Chronische ziekte.

Het idee ontstond om de bibliotheek ook te voorzien van informatie voor patiënten en voor werkgevers/leidinggevenden. Doel is de kern betrokkenen bij het behouden van werk of terugkeer in werk bij een chronische ziekte vanuit één gemeenschappelijke bron over dezelfde informatie te laten beschikken.

Doorbouwen op de Bibliotheek Arbeidsparticipatie en Chronische Ziekte lijkt na het succesvolle gebruik in het eerste halfjaar 2015 wenselijk. Er is daarnaast veel maatschappelijke aandacht voor arbeidsparticipatie en Chronische Ziekte. Zo gaat SZW kanker en werk hoog op de agenda zetten. Het AKC Ronde tafel diner van 9 maart 2015 was een interessante aanzet voor vervolg acties. Het lijkt kansrijk samen met de patiëntengroepen – o.a. de Leven met kanker beweging- en werkgevers de verdere ontsluiting van kennis op te pakken.

De vraag is dus met welke informatie moet de bibliotheek verrijkt worden en waar is de benodigde informatie te vinden? Hoe kan die geïntegreerd worden in de huidige bibliotheek en hoe stimuleren we dan het gebruik door professionals, ervaringsdeskundigen en werkgevers/managers? Een mogelijke aanpak is een specifieke aandoening te kiezen en met die patiëntengroep verder de invulling vorm te geven. Gesuggereerd zijn borstkanker of diabetes of nierfalen.

De volgende stap is dat de Bibliotheek Arbeidsparticipatie & Chronische ziekte uitgebreid wordt tot één databank met kennis voor arbeidsdeskundigen, chronisch zieken zelf en leidinggevenden/HRM-professionals bij bedrijven.

Het doel is de bibliotheek aan te vullen met informatie die door de hierboven genoemde partijen noodzakelijk wordt geacht voor het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met een chronische zieke.

Inhoud van het dossier

AKC-cahiers (7) Artikelen (66) Blogs (4) Factsheets (10) Instrumenten (11) Jurisprudentie (19242) Leidraden (4) Nieuwsberichten (10) Onderzoeksrapporten (55) Richtlijnen (11) Websites (1)