Hoger dan grote bedrijven, lager dan gemeenten
Met 6,8 procent ligt het verzuim bij het Rijk boven het gemiddelde van grote bedrijven (6,3 procent) en onder dat van gemeenten (7,1 procent). Veruit de meeste medewerkers verzuimen door griep, verkoudheid of een fysieke blessure. Bij dit medische verzuim wil het Rijk snel de juiste interventies inzetten zodra verzuim langdurig dreigt te worden. Ongeveer 15 procent van de rijksmedewerkers geeft aan dat het laatste verzuim (deels) met het werk te maken had. Meestal gaat het dan om psychosociale arbeidsbelasting: werkdruk, emotioneel belastend werk, conflicten, ongewenst gedrag en de kwaliteit van het werk. Juist dit niet-medische deel wil de staatssecretaris structureel verlagen via preventie en meer aandacht voor vitaliteit.
Drie pijlers en het Eigen Regie-model
De aanpak rust op drie samenhangende pijlers: vitaliteit, preventie en effectieve verzuimbegeleiding. Vitaliteit richt zich op fysieke, sociale en mentale gezondheid. Preventie draait om het vroegtijdig herkennen en beheersen van arbeidsrisico's zoals werkdruk, stress, psychosociale arbeidsbelasting en ongezonde werkomstandigheden, en moet nadrukkelijker onderwerp zijn van het dagelijkse gesprek tussen medewerker en leidinggevende en binnen teams. Valt iemand toch uit, dan staan een persoonlijke aanpak en duurzame terugkeer centraal. Het Eigen Regie-model vormt de basis, met duidelijke verantwoordelijkheden voor medewerker en leidinggevende, snelle toegang tot deskundige ondersteuning, aandacht en passende nazorg. Leidinggevenden spelen daarbij een sleutelrol; de organisatie ondersteunt met een open gesprekscultuur en stelt zo nodig specialisten op het gebied van verzuim of inzetbaarheid beschikbaar.
Arbodienstverlening met prestatie-indicatoren en actuele RI&E's
De arbodienstverlening wordt ingericht rond de drie pijlers en moet snel, laagdrempelig, efficiënt en zo min mogelijk bureaucratisch zijn. De dienstverlening wordt vastgelegd in afspraken met duidelijke prestatie-indicatoren en kwaliteitseisen. Bestuurders sturen op verzuim en zijn eindverantwoordelijk. Elk departement heeft een vitaliteitsplan en werkt aan preventie via actuele RI&E's. Duurzame inzetbaarheid moet uiteindelijk verankerd zijn in de planning- en controlcyclus en in leiderschapsprogramma's.
Meer re-integratieplekken in 2027
In 2027 richt de aanpak van het Rijk zich op snelle en effectieve arbodienstverlening, meer re-integratieplekken, organisatiebrede aandacht voor sociale veiligheid en de kwaliteit van werk, meer samen optrekken en het verleggen van de focus naar preventie. Rollen en verantwoordelijkheden worden daarbij beter gecommuniceerd: de organisatie faciliteert, de leidinggevende heeft de regie en de medewerker draagt zorg voor de eigen inzetbaarheid. Gemeenten, provincies en waterschappen hebben intussen hun krachten gebundeld en ontsluiten gezamenlijk data en goede voorbeelden, met een leidende rol voor de VNG. De Tweede Kamer wordt in mei 2027 via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk over de voortgang geïnformeerd.
Lees het volledige artikel bij Tweede Kamer.
