Twintig routes, geen enkele rechte lijn
Voor geen van de twintig deelnemers verliep de overstap via een vaste of voorspelbare route. Negen maanden bleek vaak te kort om vanuit arbeidsmatige dagbesteding een betaalde baan te halen en te behouden. De meeste deelnemers zetten tussenstappen, zoals een werkervaringsplek of de zekerheid dat een dagbestedingsindicatie behouden bleef als betaald werk toch niet paste. Professionals waren veel tijd kwijt aan het organiseren van de overgang: procedures volgen, systemen op elkaar laten aansluiten en deelnemers gemotiveerd houden als een indicatie voor beschut werk maanden uitbleef. Het magazine geeft professionals vijf aandachtspunten mee, waaronder deze: een afname van motivatie betekent niet automatisch dat iemand niet wil, maar kan een signaal zijn dat de werkplek niet past.
Vastlopen gebeurt in de tussenruimte
Binnen één organisatie of regeling konden veel deelnemers voldoende bewegen, maar zij liepen vast bij de overgang tussen domeinen. Bijvoorbeeld wanneer een dagbestedingsindicatie dreigde te vervallen zodra iemand een werktraject startte, of omdat onduidelijk was wie verantwoordelijk was voor de overgang. Deelnemer Jean (61) uit Rotterdam kreeg net een indicatie voor beschut werk toen zijn werkplek wegviel; omdat die indicatie minder goed aansloot op de plekken die hij wilde verkennen, vroeg zijn jobcoach een nieuwe arbeidsbeoordeling aan en kwam na een gesprek met de arbeidsdeskundige zijn inschrijving in het doelgroepregister rond. Veel succesvolle trajecten waren mogelijk doordat individuele professionals extra stappen zetten, ook als hun inzet niet was vastgelegd of gefinancierd. Een belangrijke les uit de praktijken is dan ook dat werkzame aanpakken minder afhankelijk moeten worden van individuele professionals en structureel verankerd moeten worden.
Zo pakken de vier regio's het aan
Veenendaal stelde een ontschot projectbudget open voor een beperkt aantal participatieplekken, zodat ook Wmo-consulenten die plekken kunnen inzetten zonder nieuwe indicatie, en zet de bijstandsuitkering drie maanden in een pauzestand zodra iemand gaat werken. In Rotterdam bespreken gemeente, UWV en zorgorganisaties casussen in een structureel overleg waaraan UWV standaard deelneemt; omdat professionals moeite hadden zich een beeld te vormen van beschut werk, organiseert de gemeente regelmatig een informatieochtend op een beschutwerklocatie. Eindhoven bouwde een regionaal netwerk met een kwartiermaker als spin in het web en ontwikkelde met zorgorganisatie Neos en werkontwikkelbedrijf Ergon een proefperiode van zo'n zes weken. In Weert werken deelnemers in een trainingsteam van maximaal acht mensen op de werkvloer van een regulier bedrijf, met een coach die de hele dag aanwezig is.
Zeven lessen voor domeinoverstijgend samenwerken
Uit de vier praktijken destilleert het magazine zeven lessen: begin met ontmoeten, zorg voor een gedeelde visie op ontwikkeling, organiseer beweging tussen domeinen, zorg voor draagvlak op bestuurlijk niveau, bij het management en in de uitvoering, bied continuïteit in begeleiding, maak stappen veilig met maatwerk, proefperiodes en terugvalopties, en neem de deelnemer altijd als vertrekpunt. Een blauwdruk die overal werkt bestaat volgens het magazine niet. Als vervolg starten Movisie, Cedris en VGN een landelijk lerend netwerk voor projectleiders, aanjagers en andere professionals met een verbindende rol tussen beleid, bestuur en uitvoering.
Lees het volledige artikel bij Cedris.
