Kwaliteit van werk onder druk
AI verandert de manier waarop we werken en brengt naast kansen ook risico's mee voor de kwaliteit van werk. Het kabinet noemt onder meer autonomie, benutting en ontwikkeling van competenties, sociale relaties op het werk, controle over werkprocessen, intensiteit, werkstress en eerlijke behandeling. AI kan besluitvorming minder doorzichtig maken en invloed hebben op de autonomie van werkenden en hun contact met collega's en leidinggevenden. Om gezond en veilig werken te waarborgen, moeten werkgevers de AI-systemen die ze inzetten begrijpen en monitoren.
Regels en medezeggenschap
De Europese AI-verordening verbiedt sinds februari 2025 onder meer emotieherkenning op de werkvloer. Wie wordt geraakt door een hoog risico AI-systeem, heeft recht op uitleg over besluiten. Werkgevers moeten werknemers vooraf informeren als ze zo'n systeem willen inzetten. Het kabinet overweegt daarnaast de Wet op de ondernemingsraden te actualiseren, zodat strategische ontwikkelingen zoals de gevolgen van AI er een plek in krijgen. De SER komt daarvoor met een voorstel. In enkele cao's staan al afspraken over AI.
Scholing en kwetsbare groepen
Werkgevers hebben een wettelijke verantwoordelijkheid om werkenden passend te scholen. Groepen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie en werkenden in het mkb blijven achter in leren en ontwikkelen. Met AI dreigt de kloof te groeien tussen wie wel en niet meekomt. Het kabinet wijst op de SLIM-regeling en wil de monitoring van AI op de arbeidsmarkt verbeteren, samen met TNO, CBS en de SER. Daarbij wil het ook beter zien welke groepen werkenden de grootste kans hebben dat AI delen van hun werk overneemt.
Als werk verdwijnt
Het kabinet ziet signalen dat werkgevers AI noemen als reden voor ontslagrondes, en dat het aantal banen voor starters terugloopt. Veel werkenden hebben via de WW een vangnet dat inkomensverlies tijdelijk opvangt, daarnaast zijn er toeslagen en eventueel de bijstand. Omdat de impact van AI op de arbeidsmarkt onzeker is, analyseert het kabinet een reeks mogelijke scenario's. Een zeer grote economische schok sluit het niet volledig uit.
Lees het volledige artikel bij Tweede Kamer.