60 procent tegenover 82 procent
Van de mensen met een chronische beperking of langdurige psychische aandoening heeft 60 procent betaald werk, tegenover 82 procent van de mensen zonder zo'n diagnose. Ruim 800.000 niet-werkenden noemen ziekte of arbeidsongeschiktheid als reden om niet te werken. TNO becijferde het maximale onbenutte potentieel op 415.000 fte, onder meer door extra ziekteverzuim, eerder stoppen met werken door 45-plussers en niet-werkenden die zeggen niet of slechts licht belemmerd te zijn. Ook als maar een deel daarvan te benutten is, gaat het volgens de auteurs om een aanzienlijk potentieel.
Andere landen houden meer mensen aan het werk
Onder werkenden ligt het aandeel met een langdurig gezondheidsprobleem in Nederland rond het EU-gemiddelde. In Finland, Noorwegen, Estland en Zweden ligt dat aandeel duidelijk hoger. De auteurs zien daarin een aanwijzing dat die landen beter in staat zijn mensen met gezondheidsproblemen aan het werk te houden. In Duitsland en de Scandinavische landen betaalt de werkgever het loon bij ziekte veel korter door en is de inkomensbescherming daarna grotendeels collectief geregeld. De Nederlandse loondoorbetaling van twee jaar noemen zij internationaal uitzonderlijk lang.
Re-integratie komt traag op gang
Het Nederlandse stelsel richt zich sterk op terugkeer bij de eigen werkgever, waardoor re-integratie bij een andere werkgever vaak pas laat in beeld komt. Flexwerkers en zieke werklozen hebben twee tot drie keer zoveel kans op instroom in de WIA als werknemers met een vast contract. De auteurs pleiten voor lagere werkgeversrisico's zonder dat effectieve prikkels verdwijnen, eerdere ondersteuning bij re-integratie en werkaanpassingen, en financiële prikkels voor werkhervatting die eerder aangrijpen.
Werk hoort in de spreekkamer
Curatieve zorg en bedrijfsgezondheidszorg zijn in Nederland grotendeels gescheiden. Werk komt vaak pas bij langduriger verzuim via de bedrijfsarts in beeld. De auteurs willen dat de relatie tussen gezondheid en werk vanaf het begin deel uitmaakt van de behandeling. Dat vraagt volgens hen om samenwerking tussen zorgverleners, bedrijfsartsen, arbeidsdeskundigen en werkgevers, en om scholing van zorgprofessionals.
Lees het volledige artikel bij ESB.
