Dossier - Leidraden kennisdossier

De NVvA leidraden bieden arbeidsdeskundigen handvatten voor hun procesmatig handelen en geven informatie over een deelterrein van de arbeidsdeskundige expertise. Hiermee is eenheid van beroepsuitoefening geborgd en wordt het beroep van arbeidsdeskundige geprofessionaliseerd. Een leidraad is in de eerste plaats dus voor arbeidsdeskundigen geschreven.


Daarnaast kunnen opdrachtgevers, werkgevers, werknemers en andere professionals aan de hand van de leidraden nagaan wat ze van de arbeidsdeskundige kunnen verwachten. Het handelen van de arbeidsdeskundige wordt hiermee transparant.

Een leidraad is gestructureerd naar de belangrijkste rollen en opdrachten die de arbeidsdeskundige kan aannemen binnen het domein van en leidraad.
De arbeidsdeskundige kan de informatie in deze leidraad op twee manieren benaderen: vanuit een rol of vanuit een opdracht.

In het menu van een leidraad kan de arbeidsdeskundige bij rolkeuze (onder rollen en opdrachten) klikken op de rol die hij aanneemt en vervolgens daaronder kiezen voor een van de opdrachten die daarbij hoort. Zo komt hij in enkele stappen uit bij de procesbeschrijving van het arbeidsdeskundige handelen in die opdracht. Daar vindt hij een procesbeschrijving van het arbeidsdeskundighandelen en aanvullende praktische informatie.

De arbeidsdeskundige kan in het menu ook rechtstreeks een opdracht kiezen. Onder opdracht selecteren staan alle beschreven opdrachten op een rij. Bij een keuze van een opdracht, staat bovenaan de tekst van de opdracht welke rol bij de opdracht hoort. De beschrijving is bij elke opdracht hetzelfde opgebouwd, bovenaan elke opdracht kan de arbeidsdeskundige eenvoudig doorklikken naar het gewenste onderwerp.

Hieronder staan meerdere leidraden genoemd.
De Leidraden 'Verzuim', 'Jobcoach' en 'Werkvoorzieningen' met het verkeerslicht op groen zijn gereed en beschikbaar om te gebruiken.

De leidraden ‘beschrijving van de arbeidsbelasting’ en ‘adviseren over de optimale re-integratiemogelijkheden', met het verkeerslicht op rood, zijn nog niet beschikbaar en wordt momenteel ontwikkeld, de verwachtte publicatie daarvan is medio 2016.

Zodra het verkeerslicht van een Leidraad op deze pagina oranje wordt, is het mogelijk de leidraad in een pilot/proeffase te gebruiken. De leidraad kan worden gebruikt en worden voorzien van suggesties voorzien voor verbetering. Op deze manier testen wij en leidraad onder de beroepsgroep voorafgaand aan definitieve publicatie waarna het stoplicht op groen gaat.

Leidraad Verzuim, september 2010
Openbare online publicatie. Eerste arbeidsdeskundige richtlijn Workshops op NVvA/AKC congres gegeven in 2011.

Gebruikers: Verzekeraars, Re-integratie bedrijven, Arbo-diensten, zelfstandige AD-en en opleidingen AD.

Leidraad Jobcoach, november 2012
Aanleiding waren vragen over effectiviteit inzet Jobcoach en de kwaliteit van de aanvragen voor de Jobcoach vergoeding. Samen met UWV en Jobcoach organisaties is daarom een leidraad ontwikkeld, gestoeld op de evidence van Supported Employment. De leidraad is geïmplementeerd binnen UWV Werkbedrijf als basis voor een gedegen onderbouwing van de aanvraag van Jobcoach ondersteuning en scherpere UWV toetsingsrichtlijnen. De Jobcoach organisaties hanteren de leidraad om de kwaliteit van de aanvragen te borgen.

Gebruikers: UWV Werkbedrijf, Jobcoach organisaties, Gemeenten.

Leidraad Werkvoorzieningen, juli 2014
Deze leidraad biedt arbeidsdeskundigen handvatten en een methodisch verantwoord handelingskader voor:

1. Het onderbouwen van het keuzeproces van een werkvoorziening als oplossing voor een disbalans tussen belasting en belastbaarheid;
2. Het opstellen van een advies/aanvraag voor vergoeding van een werkvoorziening of;
3. De toetsing (toe- of afwijzen) van de aanvraag voor een vergoeding van werkvoorzieningen voor een werknemer of werkgever;
4. De toetsing van de inzet van een werkvoorziening in relatie tot een RIV;

Geadviseerd wordt of en hoe de geconstateerde disbalans tussen belasting/belastbaarheid opgelost kan worden met een werkvoorziening. Dit kan aan de orde zijn in het 1e spoor (behoud van werk) en in het 2e spoor bij een re-integratie/plaatsing. Deze leidraad voor alle arbeidsdeskundigen, is opgenomen in het UWV scholingsprogramma rond de Participatiewet.

Gebruikers: Gemeenten, UWVWerkbedrijf, Verzekeraars, Re-integratie bedrijven, Arbo-diensten en opleidingen AD.

Leidraad Participatie november 2015
Bij arbeidsparticipatievragen staan de mogelijkheden en competenties – en de beleving daarvan door de cliënt – centraal. De focus ligt op wat mogelijk is: wat kan een cliënt zelf doen en wat moet er (nog) gebeuren om hem in staat te stellen in arbeid te participeren. De uitgangspunten van de leidraad sluiten daar op aan. Er is gebruik gemaakt van ICF, aansluiting gezocht bij klantbeleving, de eigen kracht en het stimuleren van zelf regie. Te publiceren in augustus 2015.

Gebruikers: UWV SMZ, Gemeenten, UWV Werkbedrijf, Verzekeraars, Re-integratie bedrijven, Arbo-diensten, zelfstandige AD-en, opleidingen AD en nascholing AD.

Leidraad beschrijving van de arbeidsbelasting in concrete functies, juni 2016
Beschrijving standaard methodieken voor de beschrijving van de arbeidsbelasting in concrete functies door arbeidsdeskundigen (met specifiek aandacht voor de psychosociale aspecten, hogere beroepsniveaus en uniformiteit qua terminologie). Passend zijn van arbeid in concrete termen voor concrete functies waar iemand in werkt of functies bij EW. Gestart februari 2015 / Looptijd tot medio 2016.

Gebruikers: Verzekeraars, Re-integratie bedrijven, Arbo-diensten, zelfstandige AD-en, opleidingen AD en nascholing AD.

Leidraad voor het adviseren over de optimale re-integratiemogelijkheden en re-integratie inspanningen van werkgever en werknemer en over het adviseren over passende arbeid in spoor 1 en spoor 2, juni 2016
Arbeidsdeskundig protocol of leidraad voor het adviseren over de optimale re-integratiemogelijkheden en re-integratie inspanningen van werkgever en werknemer en over het adviseren over passende arbeid in spoor 1 en spoor 2. Gestart mei 2015. Looptijd tot medio 2016.

Gebruikers: Verzekeraars, Re-integratie bedrijven, Arbo-diensten, zelfstandige AD-en, opleidingen AD en nascholing AD.

De NVvA vindt het belangrijk dat de voorgestelde werkwijzen in een leidraad praktisch toepasbaar zijn en door een brede groep worden gedragen. Een leidraad beschrijft de randvoorwaarden en de taken die de arbeidsdeskundige tegenkomt in de uitvoering van zijn opdracht. Zó werken arbeidsdeskundigen.
Een andere werkwijze is echter wel mogelijk. De arbeidsdeskundige die afwijkt van de leidraad moet kunnen onderbouwen waarom hij dat doet. Zijn andere werkwijze moet ook aantoonbaar werken. Zo kan hij naar opdrachtgevers zijn handelwijze verantwoorden en kunnen opdrachtgevers hem hierop afrekenen.


De NVvA wenst aan de hand van de leidraden daarnaast aan opdrachtgevers, werkgevers, werknemers en andere professionals duidelijk te maken wat ze van de arbeidsdeskundige kunnen verwachten in de verschillende domeinen zoals verzuim, participatie en preventie. Het handelen van de arbeidsdeskundige wordt hiermee transparant. Een leidraad bakent het handelen van de arbeidsdeskundige af. Waar treedt de arbeidsdeskundige op en wanneer zijn andere professionals aan zet? En wanneer werken arbeidsdeskundigen samen met andere professionals?

Wat zijn leidraden!
De naam zegt het al, een leidraad is een draad die ergens toe leidt. Hij wijst je de beste weg naar een bepaald doel dat je wil bereiken. De leidraden zijn ontwikkeld vanuit de praktijk en ontsluiten daarmee kennis en ervaring van ervaren ADen voor de wat minder ervaren ADen. De leidraden zijn gebaseerd op practice based werken en kijken dus vooral naar de praktijk. De ADen die meewerken aan de leidraad maken aan de hand van een model de norm waar mee gewerkt wordt. Het heeft niets te maken met wat het in theorie zou moeten zijn, maar is de manier awarop alle ADen werken. Een leidraad verplicht tot niets. Het is een norm. Een leidraad is leidend, maar is vooral bedoeld om de professional zelf keuzes te laten maken.

Vooraf wordt vastgelegd hoe diep een leidraad wordt, zodat hij ook voor iedereen blijft gelden. Het gaat om het maken van afspraken en hoe je dat doet, het proces wordt niet tot het laatste stapje omschreven en is ook geen garantie tot succes. Op dit moment zijn er twee soorten leidraden, specifieke en generieke. Er zijn vier generieke domeinen en die worden uitgewerkt op een hoog abstractieniveau. De specifieke leidraden gaan dieper in op een bepaald onderdeel. Die leidraden hebben ook een extra check nodig bij de leden om na te blijven denken over het handelen.

Vanuit de leidraden is het mogelijk om door middel van wetenschappelijk onderzoek een richtlijn te maken. Dan is het niet alleen practice based, maar ook evidence based. Door het wetenschappelijk onderzoek kan je er voor zorgen dat anderen ook op deze manier moeten gaan werken. De leidraden en richtlijnen hebben het doel om transparantie te bieden in het arbeidsdeskundig handelen. Daarmee kun je de verawchtingen beter managen. Je kunt aan de opdrachtgever, klant of cliënt aangeven welke leidraad je volgt, zodat hij bij twijfels mee kan kijken of alles goed gaat. Dat zorgt er voor dat je je als AD bewust wordt dat je op bepaalde gebieden van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam gaat.

Inhoud van het dossier

Leidraden (4)