Voorspellende factoren duurzame inzetbaarheid jongeren met ASS

(UMCG/UWV)

Inleiding
Dit onderzoeksproject is een vervolg op het pilotonderzoek ‘Voorspellende factoren voor arbeidsparticipatie van Wajongers met autisme spectrum stoornis"’ (Cuppen, Dekker, Brouwer e.a. 2010). Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met het UWV, UMCG en het Kennis Centrum VerzekeringsGeneeskunde (KCVG). Op vier UWV kantoren (Eindhoven, Assen, Venlo en Rotterdam) zijn teams van 3-4 personen, bestaande uit 2 arbeidsdeskundigen en 1 of 2 verzekeringsartsen van de twee UWV-onderdelen WERKbedrijf en Sociaal Medische Zaken (SMZ) aan de slag met onderzoek onder leiding van Jeanet Landsman, Sandra Brouwer en Jac van der Klink van het UMCG.

Doelstelling van het project (looptijd april 2011 - september 2012)
Het project richt zich op de participatiemogelijkheden van (jong)volwassenen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) en een normale tot hoge intelligentie. Het doel is wetenschappelijke- en praktijk kennis te verwerven over bevorderende en belemmerende factoren voor duurzame arbeidsparticipatie bij deze doelgroep. Hiermee kunnen gericht instrumentarium en interventies ontwikkeld worden die de participatie van deze doelgroep bevorderen. Inhoudelijk zal dit project voortbouwen op de resultaten van het eerdere (pilot)onderzoek, waarbij het enerzijds de bedoeling is om gevonden resultaten te bevestigen in een grotere onderzoeksgroep, maar ook nieuwe onderzoeksvragen mee te nemen in de opzet van het project.

Het vervolgonderzoek betekent een innovatie in twee richtingen:
- Generaliseerbaarheid: uitbreiding van het pilotonderzoek naar landelijk niveau; meer informatie
verzamelen om zo meer onderbouwde uitspraken te kunnen doen op het terrein van autisme en
arbeidsparticipatie en dergelijke kennis kan dan bijdragen aan het evidence-based handelen van
professionals werkzaam bij het UWV;
- Professionalisering en samenwerking in teams. Per regio zijn teams van verzekeringsartsen en
arbeidsdeskundigen gezocht die interesse hebben om kennis te maken met het doen van
onderzoek en hun expertise op het gebied van beoordelen en begeleiden van Wajongers met ASS
willen ontwikkelen. In de Wajong-teams werken verzekeringsartsen (VA-en) en
arbeidsdeskundigen (AD-en) nauw samen, evenals is gedaan in het pilot-onderzoek, vandaar dat
is gekozen om opnieuw met teams te werken.

De probleemstelling
- Het is voor genoemde doelgroep moeilijk om passende loonvormende arbeid te vinden en te
behouden terwijl men het qua niveau wel zou moeten kunnen.
- Het is onbekend wat succes- en faalfactoren zijn in dit kader.
- En het is onbekend hoe het beste te handelen in de dagelijkse praktijk AD en VA met betrekking
tot oordeelsvorming, prognosestelling en advies bij jongeren met ASS.

De vraagstelling
Wat zijn de factoren die van invloed zijn op succesvolle arbeidsparticipatie in regulier werk van mensen met ASS? Succesvolle arbeidsparticipatie wordt in dit project gedefinieerd als: het hebben van betaald werk van minimaal 12 uur per week voor een periode van minimaal 6 maanden (Verhoof e.a. 2011). Het betreft hierbij zowel parttime als fulltime werk.
Specifieke vragen hierbij vanuit het UMCG/wetenschappelijk perspectief:
- Welke persoonskenmerken, te weten de ernst van de diagnose, co morbiditeit, zelfbeeld,
motivatie, IQ, geslacht, onderwijsniveau, ervaren kwaliteit van leven, verwachtingen en
gestelde doelen ten aanzien van werk hangen samen met het arbeidssucces van mensen met ASS?
- Welke situatiekenmerken, te weten steun ouders, woonsituatie, sociaal economische status, en
psychopathologie bij de ouders hangen samen met het arbeidssucces van de ASS groep?
- Welke kenmerken van de werkgever, te weten kennis over autisme, structuur, aanpassingen aan
individuele kenmerken van werknemer, en aansluiting bij capaciteiten van de werknemer hangen
samen met het arbeidssucces van de ASS groep?

Daarnaast wordt arbeidssucces subjectief gemeten door de personen die werken of hebben gewerkt te vragen of zij tevreden zijn (geweest) over het werk wat zij verrichten, wat een indicatie is voor de mate waarin zij zichzelf als succesvol zien in hun arbeidsleven. Hiermee wordt het mogelijk om een extra vraagstelling te beantwoorden:
Welke van de bovengenoemde persoon-, situatie- en werkgeverskenmerken hangen samen met de subjectief ervaren arbeidstevredenheid bij individuen met ASS?